چارچوب DoDAF/C4ISR

  چارچوب C4ISR تقريباً مستقل از زكمن و مسائل مربوطه در آن به مفهوم معماري پرداخته است. C4ISR كه در ابتدا براي معماري سيستم‌‏هاي ارتباطي، اطلاعاتي در صحنة عمليات نظامي، تدوين شده بود، رفته رفته جاي خود را به عنوان يك راه‏‌حل ممتاز براي پرداختن به معماري در حوزه‏‌هاي ديگر نيز باز كرد به گونه‌‏اي كه امروزه هيچ چارچوبي به اندازه C4ISR داراي نمونه‌‏هاي پياده‏‌سازي شده نيست. اين چارچوب در ادامه روند رو به رشد خود به چارچوب  DoDAF تغيير پيدا نمود و به عنوان چارچوب پايه وزارت دفاع آمريکا مطرح شده است. در سال  2003 اولين نسخه از چارچوب DoDAF ارائه شد و در سال 2007 نسخه 1.5 آن معرفي شد که حمايت از سرويس‌گرايي از عمده‌ترين تفکراتي است که به آن افزوده شده است.

چارچوب معماري C4ISR نمونه‌‏اي از چارچوب معماري DoD است كه عمدتاً با رويكرد مبتني بر مهندسي سيستم‏‌ها بوده و مي‏‌توان آن را پياده سازي موفقي از چارچوب DoD دانست. اين چارچوب از چهار مولفه اصلي تشكيل شده است كه به شرح زير مي‌‏باشند:

سه ديدگاه استاندارد كه نمايانگر ديدگاههاي مختلف به معماري مي‏باشند. مفهوم اين سه ديدگاه با آنچه در چارچوب زكمن به عنوان ديدگاه شناختيم متفاوت است. دليل اين تفاوت عمدتاً به اين موضوع بر مي گردد كه چارچوب زكمن به هيچ وجه به فرآيند انجام كار نمي‏‌پردازد در حالي كه C4ISR بيشتر مبتني بر فرآيند انجام است. همين نكته باعث شده است كه ظرافت معماري بيشتر بر دقت در فرآيند اجراي آن تمركز داشته باشد تا بر محصولات. سه ديدگاه استاندارد چارچوب C4ISR عبارتند از:

ديدگاه معماري عملياتي وظايف و فعاليت‌ها، گره‌‏هاي عملياتي و گردش اطلاعات ميان گره‌‏ها را كه براي انجام يا پشتيباني عمليات لازم است، شرح مي‏‌دهد.

ديدگاه معماري سيستم‌‏ها درجة مطلوب تعامل‌پذيري (ميان گره‏‌هاي عملياتي) را به مجموعه‌‏اي از قابليت‌هاي سيستم‌‏هاي مورد نياز نگاشت كرده، سيستم‏‌هاي فعلي را كه در حمايت از نيازمندي‌هاي عملياتي استفاده مي‌شوند، تشخيص داده و مقايسة سيستم‏‌هاي پياده‌سازي شده يا برنامه‏‌ريزي شدة فعلي را با قابليت‌هاي مورد نياز، تسهيل مي‏‌كند.

ديدگاه معماري فني شرايط حاكم بر پياده‌سازي قابليت‌هاي سيستم‏‌هاي مورد نياز را بيان مي‌‏كند.

ارتباط بين ديدها در چارچوب C4ISR

 

ارتباط بين ديدها در چارچوب DoDAF

محصولات معماري مجموعه‌‏اي از مدل‌هاي گرافيكي، متني و جدولي هستند كه معماري را توصيف مي‏‌كنند. بديهي است كه همانطور كه انتظار مي‏‌رود اين محصولات ميان ديدگاه‌هاي معماري توزيع شده هستند. با اين حال، C4ISR محصولاتي نيز دارد كه ميان همة ديدگاه‌ها مشترك هستند. محصولات C4ISR به دو دسته ضروري و پشتيبان تقسيم مي‌‏شوند. اين بدين معني است كه برخي محصولات، محصولات ديگر را توصيف مي‏‌كنند. به عبارت ديگر و از يك ديدگاه مبتني بر پروژه براي ارائه معماري نهايي به مديران سطح بالا (كه احتمالاً اطلاعات فني چنداني ندارند) مي‏‌توان از مدل‌ها (محصولات) ضروري استفاده نمود.

مدل‌هاي مرجع يا آنطور كه در C4ISR ناميده مي‌‏شوند، منابع مرجع سراسري؛ استانداردها، راهنماها و محدوديت‏‌هايي را براي توليد محصولات معماري ارائه مي‏‌دهند كه لازم است در هنگام تهية محصولات معماري مورد توجه قرار گيرند. توجه به اين منابع، تضمين كنندة تعامل‌پذيري مطلوب ميان معماري‏‌هاي ايجاد شده است.

راهنماي سطح بالاي C4ISR يك فرآيند 6 مرحله‌‏اي است كه گام‌هاي اساسي براي دستيابي به يك معماري نهايي منطبق بر چارچوب را شرح مي‏‌دهد. C4ISR هم چنين حاوي تعدادي راهنماهاي سطح بالاست كه عمل به آنها به توليد محصولات مطمئن در انطباق با چارچوب، كمك مي‏‌كند. اين راهنمائي‌ها عبارتند از:

محصولات ضروري را حتماً تهيه كنيد.

از محصولات پشتيبان استاندارد شده زماني استفاده كنيد كه مورد نياز باشد يا كمك كند.

از واژه‏‌ها و تعاريف عمومي استفاده كنيد.

ارتباطات چند مليتي و اشتراكي را به روشي استاندارد توصيف كنيد.

نيازمندي‌هاي تعامل پذير را به روشي استاندارد، شرح دهيد

فهرست و شرح مختصري از محصولات DoDAF

 شناسه محصول

نام محصول

ضروري/پشتيبان
AV-1

اطلاعات كلي و اجمالي

   محدوده، هدف و منظور، مخاطبان، شرايط محيطي، نتايج تحليلي

ضروري
AV-2

واژه‌نامه يكپارچه

   تعاريف مربوط به كليه عبارات بكار رفته در تمام محصولات

ضروري
OV-1  

نمودار مفاهيم عملياتي سطح بالا

   توصيفي گرافيكي و سطح بالا از مفاهيم عملياتي (سازمان‌ها، ماموريت‌ها، محل‌هاي استقرار جغرافيائي، اتصالات و غيره)

ضروري
OV-2

توصيف اتصال گره عملياتي

   گره‌هاي عملياتي، فعاليت‌هائي كه در هر گره صورت مي‌گيرد. نحوه اتصال و اطلاعاتي كه بين گره‌ها رد و بدل مي‌شوند

 ضروري
OV-3

ماتريس تبادل عملياتي

   اطلاعاتي كه بين گره‌ها مبادله مي‌شوند به همراه خصوصيات مربوطه نظير نوع رسانه، كيفيت، كميت و سطح تعامل مورد نياز

 ضروري
OV-4

نمودار ارتباطات فرماندهي

   فعاليت‌ها، ارتباط موجود بين فعاليت‌ها، ورودي‌ها و خروجي ها، محدوديت‌ها و مكانيزم‌هائي كه اين فعاليت‌ها را انجام مي‌دهند. علاوه بر نمايش مكانيزم‌ها، مي‌توان از طريق لايه‌ها به اطلاعات ديگري نيز دسترسي يافت

پشتيبان
OV-5

مدل فعاليت

   فعاليت‌ها، روابط بين فعاليت‌ها، دروندادها/بروندادها، موانع و مکانيسم‌هايي که آن فعاليت‌ها را اجرا مي‌کنند، علاوه بر نشان دادن مکانيسم‌ها، لايه‌هاي فوقاني مي‌توانند ساير اطلاعات مناسب را هم نشان دهند

پشتيبان

 

OV-6a  

مدل قواعد

    عملياتي يكي از سه محصولي كه براي توصيف توالي و زمان‌بندي عمليات بكار رفته و براي ردگيري اكشن‌هاي يك سناريو يا تواليِ‌هاي مهم و حياتيِ پيشامدها بكار مي‌رود

پشتيبان
OV-6b

توصيف انتقال

    حالت عملياتي يكي از سه محصولي كه براي توصيف توالي و زمان‌بندي عمليات بكار رفته و براي ردگيري اكشن هاي يك سناريو يا تواليِ هاي مهم و حياتيِ پيشامدها بكار مي‌رود

پشتيبان
OV-6c

توصيف پيشامد / رديابيِ عملياتي

    يكي از سه محصولي كه براي توصيف توالي و زمان‌بندي عمليات بكار رفته و براي ردگيري فعاليت‌هاي يك سناريو يا تواليِ‌هاي مهم و حياتيِ پيشامدها بكار مي‌رود

پشتيبان
OV-7

مدل منطقي

   داده مستندات مربوط به نيازمندي‌هاي داده اي و قواعد مربوط به فرايندهاي كاريِ ديدگاهِ عملياتي

پشتيبان
SV-1

توصيف واسط سيستم

    شناسه‌هاي مربوط به سيستم‌ها، اجزاء سيستم‌ها و واسط‌هاي بين آنها، چه در داخل گره‌ها و چه در خارج گره‌ها

ضروري
SV-2

توصيف مخابرات

    سيستم‌ها گره‌هاي فيزيكي و ملزومات مخابراتي آنها

پشتيبان
SV-3

ماتريس ارتباط بين سيستمي

    ارتباطات بين سيستم‌ها در يك معماري معين؛ مي‌توان از آن براي نشان دادن ارتباطات خاصي استفاده كرد، نظير واسط‌هاي سيستمي، واسط‌هاي موجود در مقايسه با واسط‌هائي كه بايد بوجود آيند

پشتيبان
SV-4

توصيف كاركرد سيستم‌ها

    فعاليت‌هائي كه توسط سيستم‌ها به انجام مي‌رسند و جريان اطلاعاتِ بين اين فعاليت‌ها را نشان مي‌دهد

پشتيبان
SV-5

ماتريس پيگيريِ فعاليت عملياتي به كاركرد سيستم

    مطابقت دادن فعاليت‌هاي سيستمي با فعاليت‌هاي عملياتي

پشتيبان
SV-6

ماتريس تبادل اطلاعات سيستم

    ارائه جزئيات مربوط به تبادل اطلاعات بين عناصر سيستمي، برنامه‌هاي كاربردي و مشخص كردن سخت‌افزارهائي كه براي هر كدام از عناصر سيستمي در نظر گرفته شده‌اند

پشتيبان
SV-7

ماتريس پارامترهاي كارائي سيستم

     مشخصه‌هاي كارائي هر كدام از عناصر نرم‌افزاري يا سخت‌افزاري سيستم‌ها، در بازه‌هاي زماني مورد نظر

پشتيبان
SV-8

توصيف تكاملي سيستم

    نمايشي از مراحل دقيق و برنامه‌ريزي شده لازم براي رفتن از يك مجموعه از سيستم‌ها به مجموعه‌اي با كارائي بهتر

پشتيبان
SV-9

پيش‌بيني فناوري سيستم

     توصيفي از فن‌آوري‌ها و محصولات نرم‌افزاري يا سخت‌افزاري نوظهوركه مي‌توان براي استفاده از آنها در بازه‌هاي زماني مشخص برنامه‌ريزي كرد

پشتيبان
 SV-10a

مدل قواعد سيستم‌ها

    توصيف‌كننده محدوديت‌هائي است كه در برخي از جنبه‌هاي طراحي يا پياده‌سازي سيستم‌ها، بر عملكرد آنها اعمال مي‌شود

پشتيبان
SV-10b

توصيف انتقال حالت سيستم

    توصيف‌كننده محدوديت‌هائي است كه در برخي از جنبه‌هاي طراحي يا پياده‌سازي سيستم‌ها، بر عملكرد آنها اعمال مي‌شود

پشتيبان
SV-10c

توصيف پيشامد/رديابي سيستم

    توصيف‌كننده محدوديت‌هائي است كه در برخي از جنبه‌هاي طراحي يا پياده‌سازي سيستم‌ها، بر عملكرد آنها اعمال مي‌شود

پشتيبان
 SV-11

مدل فيزيكي داده‌ها

    پياده‌سازي فيزيكي اطلاعات مربوط به مدل‌هاي منطقي داده‌ها، نظير قالب پيام‌ها، ساختار فايل‌ها، و غيره

پشتيبان
TV-1

نمايه معماري تكنيكي

     استانداردهاي مربوط به يك معماري معين

ضروري
TV-2

تخمين‌هاي استانداردهاي فن‌آوري

     توصيف استاندارهاي نوظهوري كه پيش‌بيني مي‌شود بعداً در مورد يك معماري خاص قابل اعمال باشند، البته با در نظر گرفتن بازه‌هاي زماني مشخص

پشتيبان