سامانه‌هاي فوق کلان مقیاس

از ساختمان‌سازي تا شهرسازي
يكي از روش‌هاي درك تفاوت مقياس بين سامانه‌هاي سنتي و سامانه‌هاي فوق كلان مقياس، مقايسه ساختمان‌ها با شهرها است. در مقام مقايسه مي‌توان طراحي و ساخت سيستم‌هاي بزرگ امروزي را همانند ساخت يك ساختمان بزرگ يا يك سيستم زيرساختي (مثل سيستم توزيع آب يا برق) دانست. در مقابل، سامانه‌هاي فوق كلان مقياس داراي درجه پيچيدگي شبيه شهرها هستند.
در ابتدا به نظر مي‌رسد طراحي و ساخت يك شهر به سادگي طراحي و ساخت تعداد زيادي ساختمان است. اما اين گونه نيست. شهرها توسط سازمان‌هاي مجزا ساخته نمي‌شوند. بلكه، توسط اقدامات و كنش‌هاي بسياري از سازمان‌هاي منفرد ايجاد مي‌شوند كه به شكل محلي و در طول زمان كار مي‌كنند. يك شهر توسط نيازمندي‌هاي از قبل شناخته شده، شكل نمي‌گيرد؛ بلكه، آن چه يك شهر را شكل مي‌دهد، اقدامات متعادل و هماهنگ تعداد زيادي سازمان در طول زمان است.

دو عامل اصلي كه موفقيت يك شهر را در پي دارند، عبارتند از: (1) زيرساخت‌هاي گسترده‌اي كه كل شهر را پوشش مي‌دهند و مربوط به يك ساختمان منفرد نيستند؛ (2) ساز و كارهايي كه اقدامات محلي را به شكل يك همكاري كلان بدون كنترل مركزي شكل مي‌دهند. اين ساز و كارها شامل سياست‌ها و تشكيلات دولتي، برنامه‌ريزي شهري، سامانه‌هاي ترابري، خدمات ارتباطي و اورژانسي، توزيع غذا و كالاهاي مصرفي و ... مي‌شوند. غيرممكن است كه يك شهر تنها در يك مرحله طراحي و ساخته شود. افراد، شركت‌ها، انجمن‌ها و سازمان‌ها بخشي از شهر را براي اهداف و مقاصد خودشان مي‌سازند. شهرها به تدريج رشد مي‌كنند و رونق آن‌ها بر اساس نيازمندي‌هاي فرهنگي و اقتصادي شكل مي‌گيرد. اگرچه برخي از جنبه‌هاي يك شهر به شكل محلي طراحي و ساخته مي‌شود؛ با اين حال، بيشتر عناصري كه ماهيت يك شهر را شكل مي‌دهند مربوط به سياست‌ها و مكانيزم‌هاي سراسري است.
بررسي دقيق‌تر دو مشكل طراحي و ساخت (ساختمان‌ها در مقايسه با شهرها) نشان مي‌دهد كه اگرچه مهارت در طراحي و ساخت يك ساختمان براي طراحي و ساخت شهر لازم است، اما به هيچ وجه كافي نيست. به عنوان مثال مي‌توان به يك تفاوت اصلي اشاره كرد: هر روز در هر شهر، ساخت و سازها ادامه دارند؛ تعميرات انجام مي‌شوند؛ تغييرات رخ مي‌دهند؛ اما شهر، همچنان به انجام وظايف خود ادامه مي‌دهد. سامانه‌هاي فوق كلان مقياس همانند شهرها هستند. نمي‌توان به سادگي آن‌ها را تنها سامانه‌هاي بزرگتر فرض كرد. سامانه‌هاي فوق كلان مقياس شبكه‌ي وابسته‌اي از سامانه‌هاي نرم‌افزاري، افراد، سياست‌ها، فرهنگ‌ها و اقتصادها هستند.